Vereniging als rechtspersoon

Een vereniging is een samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen (leden), die volgens bepaalde regels een bepaald doel willen verwezenlijken. De wet kent slechts twee beperkingen van dit doel. Het doel mag vanzelfsprekend niet gericht zijn op verstoring van de openbare orde of op aantasting van de goede zeden én het doel mag niet zijn het maken van winst ter verdeling onder de leden.

Alle verenigingen hebben in principe rechtspersoonlijkheid. Voordat verenigingen, net als natuurlijke personen, handelingen mogen verrichten zoals het in eigendom hebben van onroerend goed, andere goederen en accommodaties huren, is er een zekere mate van rechtsbevoegdheid noodzakelijk. Niet alleen vanwege het hebben van bezittingen maar ook omdat anderen zoals landelijke koepelorganisaties en gemeenten eisen stellen aan de rechtsbevoegdheid van verenigingen.

In de nu geldende wet (vanaf 26 juli 1976) wordt onderscheid gemaakt tussen:

- De vereniging met volledige rechtsbevoegdheid
Dergelijke verenigingen kunnen zelfstandig handelingen verrichten en bezittingen hebben.

- De vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid
Dit zijn verenigingen waarbij (bestuurs)leden zelf aansprakelijk zijn voor de handelingen die worden verricht namens de vereniging.

Aansprakelijkheid
Bestuursleden van verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid zijn persoonlijk aansprakelijk. Het is daarom zinvol voor bestuursleden om te controleren of de vereniging volledig rechtsbevoegd is. Hiervoor moeten de statuten door een notaris zijn goedgekeurd en opgenomen in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Om kosten te besparen zijn er concept-statuten beschikbaar die zij als voorbeeld kunnen gebruiken. Bij het opnemen van de statuten in het handelsregister moet ook opgegeven worden wie binnen de vereniging beslissingsbevoegdheden heeft. Dat zijn naast de voorzitter, secretaris en penningmeester vaak de andere bestuursleden. Wanneer er bestuurswisselingen plaatsvinden is het dus belangrijk dat de gegevens bij de Kamer van Koophandel gewijzigd worden zodat nieuwe bestuursleden daadwerkelijk beslissingsbevoegd zijn en de oude bestuursleden niet geconfronteerd worden met verantwoordelijkheid over beslissingen die ze niet zelf genomen hebben.
Vrijwel alle landelijke organisaties (zoals sportbonden) kennen de statutaire verplichting dat aangesloten verenigingen volledig rechtsbevoegd moeten zijn, anders kan de vereniging geen lid worden.
Al dat soort regels betekent wel dat een vereniging in oprichting goed op moet letten en de juiste handelingen verrichten. Hiervoor is een stappenplan beschikbaar.

Koninklijke Goedkeuring
Er zijn nog verenigingen die geen statuten hebben in de vorm van een notariële akte maar die voor 26 juli 1976 nog zijn erkend in de vorm van een zogenoemde Koninklijke Goedkeuring. Een dergelijke Koninklijke Goedkeuring is gelijk aan de huidige volledige rechtsbevoegdheid met als verschil dat de Koninklijke Goedkeuring minder dan 30 jaar geldig is en de notariële akte voor onbepaalde tijd geldt.

Er worden niet alleen nieuwe verenigingen opgericht; er gaan ook verenigingen samenwerken, tot fusies toe. Tot slot stoppen er ook verenigingen. Aan het ontbinden van verenigingen zijn ook wettelijke regels verbonden.

Bron: CIVIQ

   www.kvk.nl 
   www.notaris.nl